| Sönnunarbyrði um sekt Sönnunarbyrði um sekt sakbornings og atvik, sem telja má honum í óhag, hvílir á ákæruvaldinu. Dómari metur hverju sinni hvort nægileg sönnun, sem ekki verði véfengd með skynsamlegum rökum, sé fram komin um hvert það atriði sem varðar sekt og ákvörðun viðurlaga við broti. Tæknirannsóknir eru sjálfstætt fag innan lögreglu og eru mikilvægur þáttur í rannsókn á öllum tegundum afbrota. Tæknirannsóknir eru t.a.m. ekki síður mikilvægar í auðgunarbrotum og brotum sem varða almenning miklu. Ekki er nauðsynlegt að skýrsla tæknimanns sé tugir síðna og nákvæm lýsing á einhverjum hlut sem litlu eða engu máli skiptir varðandi rannsóknina eða brotið. Mikilvægara er að tæknimaður hafi yfirfarið vettvang og safnað gögnum sem skipta máli, og að þeim megi treysta. Afbrotafræðileg sönnun Efnisleg sönnunargögn, geta verið nánast hvað sem er, eða allt frá einu litlu mannshári og upp í flugvél. Markmið rannsóknar er að afla allra nauðsynlegra gagna til þess að ákæranda sé fært að ákveða hvort sækja skuli mann til sakar, svo og að afla gagna til undirbúnings málsmeðferðar. Aflað er allra tiltækra gagna um verknaðinn sem um er að ræða, svo sem um stað og stund, og öll nánari atvik sem ætla má að skipt geti máli. Leita þess sem grunaður er um brot, finna sjónarvotta og aðra sem ætla má að borið geti vitni, svo og að hafa upp á sýnilegum sönnunargögnum og munum sem hald skal leggja á. Þá er vettvangur rannsakaður ef við á og yfirleitt öll ummerki sem kunna að vera eftir brot. Meðal markmiða tæknirannsókna er að: -
sýna fram á hvort tiltekin persóna hafi verið á tilteknum stað -
sýna fram á hvort tiltekin persóna hafi gert eitthvað ákveðið, t.d skrifað á tékka, brotið rúðu o.s.frv. -
sýna fram á hvort tiltekið verkfæri eða hlutur hafi verið notaður við brot, svo sem hurð spennt upp með tilteknu áhaldi, skotið hafi verið úr tiltekinni byssu, hringt úr tilteknum síma o.s.frv. -
sýna fram á hvort tengsl séu milli aðila
Listinn er ekki tæmandi. Fjöldi aðferða er nothæfur við tæknirannsóknir og nýjar bætast stöðugt við. Tæknirannsóknir eru grundvallaðar á tveimur kenningum. Annars vegar lögmáli Locards (yfirfærslulögmálinu) og hins vegar lögmálinu um einstaklingseinkenni. Almennt er hlutverk lögreglunnar að safna gögnum en tæknirannsóknastofa ríkislögreglustjórans hefur það hlutverk að annast samanburðarrannsóknir. Þær geta verið af ýmsum toga, til dæmis má nefna fingrafararannsóknir og rannsóknir á förum eftir aðra líkamshluta, skó, áhöld, muni eða skjalarannsóknir.
Sviðsetning getur verið hluti af samanburðarrannsókn. Þá getur atvikalýsing legið fyrir (t.d. lýsing vitnis) og sýna þarf fram á að það sem sagt er sé rétt og framkvæmanlegt. Sviðsetningin getur sýnt fram á að frásögn vitnis fái ekki staðist. Hér getur verið um að ræða beina framkvæmd samkvæmt atvikalýsingu, t.d. ef könnuð er dreifing hagla úr skoti af tiltekinni gerð þegar þeim er skotið úr tiltekinni byssu. Í því tilviki getur verið um að ræða frásögn grunaðs um að tiltekinn maður, slasaður eða látinn, hafi staðið í tiltekinni fjarlægð frá honum en hagladreifing getur sýnt fram á að fjarlægð þeirra á milli var allt önnur þegar skotið reið af. |